Straf Ali B in perspectief: is 2 jaar terecht?

Twee jaar cel voor verkrachting en poging tot verkrachting. Dat was in juli 2024 het vonnis van de rechtbank Noord Holland voor Ali B. De koppen waren hard, de reacties nog harder. Maar als je inzoomt op wat de rechtbank precies heeft gezegd, wordt het beeld iets genuanceerder. Niet mooier, wel completer.

Waarvoor is Ali B wél veroordeeld?

De rechtbank achtte twee zedendelicten bewezen:

• Verkrachting van een jonge vrouw tijdens een schrijverskamp in Heiloo in 2018
• Poging tot verkrachting van zangeres Ellen ten Damme in Marokko in 2014

In de Heiloo zaak keek de rechtbank heel precies naar de situatie. De aangeefster was daar vrijwillig seksuele handelingen met een andere man aan het verrichten. Op dat moment kwam Ali B de kamer binnen en stak volgens haar verklaring plotseling één of meer vingers in haar vagina.

Dat specifieke deel van het verhaal vond de rechtbank geloofwaardig én ondersteund door ander bewijs. Juridisch is dat genoeg om “verkrachting” aan te nemen, hoe chaotisch of ongemakkelijk de setting verder ook was.

In de zaak met Ellen ten Damme vond de rechter het beeld geloofwaardig dat Ali B zich aan haar opdrong in haar kamer en seks wilde afdwingen. Omdat niet kon worden bewezen dat er daadwerkelijk penetratie is geweest, bleef het bij “poging tot verkrachting”. Dat klinkt als een juridisch detail, maar scheelt wél qua strafmaat.

Waarvoor is hij níet veroordeeld?

Belangrijk detail dat in talkshows en commentsecties vaak verdwijnt. Hij stond terecht voor vier zedenfeiten bij drie vrouwen. Uiteindelijk is hij:

• Vrijgesproken van een eerdere aanranding van dezelfde vrouw in de villa in Heiloo
• Vrijgesproken van aanranding van een deelnemer aan The Voice in een auto in Amsterdam

De rechtbank vond hun verklaringen op zichzelf niet onbruikbaar of ongeloofwaardig, maar miste net genoeg steunbewijs om tot een veroordeling te komen. In zedenzaken geldt nu eenmaal de harde regel: één verklaring zonder steunbewijs is niet genoeg. Dan is vrijspraak verplicht, hoe onsmakelijk de beschuldigingen ook kunnen klinken.

Dat betekent niet dat er “niks aan de hand” is, maar het betekent wél dat de rechter duidelijk het verschil heeft gemaakt tussen wat vermoedelijk is gebeurd en wat wettig en overtuigend bewezen kan worden.

Valt twee jaar mee of valt het tegen?

Het Openbaar Ministerie eiste drie jaar cel. De rechtbank kwam uit op twee jaar onvoorwaardelijk. Daarmee ligt de straf aan de onderkant van wat bij verkrachting en poging tot verkrachting mogelijk is. De rechter woog onder meer mee:

• Dat het om twee bewezen feiten gaat
• Dat de feiten jaren geleden plaatsvonden
• Dat Ali B geen eerdere zedenveroordelingen had
• Dat hij zijn publieke positie misbruikte, wat juist weer strafverzwarend werkt

In Nederlandse verhoudingen is twee jaar geen “symbolische tik op de vingers”, maar ook geen maximumstraf. Het is eerder: stevig, maar nog steeds rekening houdend met de onduidelijkheden en vrijspraken in het dossier.

Daar bovenop komt dat zowel Ali B als het OM in hoger beroep zijn gegaan. Hij omdat hij volledige vrijspraak wil, het OM omdat het de vrijspraken te mager vindt. De straf is dus nog niet definitief.

Waarom je met de context anders naar de zaak kijkt

Als je alleen de kop ziet “Ali B veroordeeld voor verkrachting”, lijkt het alsof élke beschuldiging die ooit rondzwierf is bevestigd. Dat is simpelweg niet zo. Twee feiten wél bewezen, meerdere andere niet. Dat is precies hoe het strafrecht hoort te werken, zeker in zedenzaken.

Maar de omgekeerde reflex klopt ook niet. Het idee dat er “niets aan de hand” is omdat er vrijspraken zijn, gaat net zo hard voorbij aan de feiten. De rechtbank heeft expliciet gezegd dat de bewezenverkrachting en de poging tot verkrachting een forse inbreuk vormen op de lichamelijke integriteit van de vrouwen en dat de gevolgen voor hen nog steeds voelbaar zijn.

Kortom. Wie alleen wil horen dat Ali B geslachtofferd is door media of cancelcultuur, negeert het vonnis. Wie alleen wil horen dat hij een serie verkrachtingen pleegde, negeert óók delen van datzelfde vonnis.

De realiteit zit ertussenin. Een BN’er die voor een deel van de feiten zwaarder is aangepakt dan hij ooit voor mogelijk hield, voor een ander deel juist níet is veroordeeld, en nu in hoger beroep vecht voor zijn naam.